نرمی استخوان یا «استئومالاسی»، مشابه بیماری راشیتیسم کودکان است. کمبود کلسیم به هر دلیلی باعث بیماری «راشیتیسم» در کودکان می شود. همان طور که می دانید در سنین بالا، صفحه رشد استخوانها بسته می شود، بنابراین تغییراتی که در جریان استئومالاسی رخ می دهد برخلاف «راشیتیسم کودکان» بر روی صفحه رشد و رشد طولی استخوانهای دراز اثری ندارد.

علائم استئومالاسی یا نرمی استخوان چیست؟

 * تقریبا اولین علامت «نرمی استخوان» احساس سستی و بی حالی و ضعف عضلانی همراه با درد استخوانها می باشد.

 * شکستگی کاذب و پوک شدگی استخوانها نیز از علائم دیگر بیماری هستند.

 * علائم رادیولوژیک نرمی استخوان به صورت تغییر شکل مهره های ستون فقرات، استخوان لگن، استخوان ران و کتف مشخص می شود، که این علائم معمولاً در مراحل پیشرفته بیماری دیده می شوند.

*  کلسیم سرم معمولاً پایین است ولی گاهی ممکن است طبیعی باشد. فسفر خون پایین است و سطح آلکالین فسفاتاز بالا می باشد.

اغلب تشخیص «نرمی استخوان» در مراحل اولیه مشکل است چون علائم مبهم است. معمولاً بیماران از دردهای استخوانی عضلانی و مفصلی شکایت دارند. این علائم تقریبا در افراد سالخورده نیز دیده می شوند. سیر بیماری نرمی استخوان سریع نیست بلکه تدریجا باعث بروز علائم فوق می شود. معمولاً بیماران اهمیتی به این مشکلات نمی دهند و هنگامی مراجعه می کنند که ارتفاع ستون فقرات کاهش یافته است، ستون فقرات خمیده شده و اصطلاحاً فرد دچار «کیفوز» شده است. ستون فقرات به علت اسفنجی بودن مهره ها بیشتر از سایر جاها گرفتار می شوند. همان طور که گفتیم استئومالاسی در نتیجه کمبود کلسیم و یا فسفر یا هر دو در استخوانها به وجود می آید. گاهی کمبود کلسیم و فسفر در اثر کمبود جذب گوارشی آنها می باشد. فقدان یا کمبود ویتامین D نیز می تواند باعث بروز این بیماری شود. ویتامین  Dبرای جذب کلسیم از راه گوارش و کلیه الزامی است. نرمی استخوان باعث پرکاری جبرانی غدد پاراتیروئید می شود. استخوانها در جریان استئومالاسی به صورت کمانی شکل درمی آیند این تغییر شکل بخصوص در استخوانهای دراز اتفاق می افتد.

علل بیماری نرمی استخوان چیست؟

*  بیماری استئومالاسی همیشه به علت کمبود کلسیم و ویتامین D در بالغین اتفاق می افتد. کمبود کلسیم و ویتامین D در رژیم غذایی گیاهخواران و غذاهای کم چربی بخصوص در افراد مسن دیده می شود.

 * عدم مصرف شیر و فرآورده های آن ممکن است باعث بروز این بیماری شوند.

 * مقاومت نسبت به عمل ویتامین D ممکن است باعث ایجاد نرمی استخوان شوند.

 * فقدان جذب روده ای و گوارشی کلسیم باعث ایجاد بیماری استئومالاسی خواهد شد.

 * بیماریهای کلیوی بخصوص نارسایی کلیوی می تواند منجر به استئومالاسی شود.

*  مصرف بعضی داروها از جمله داروهای ضد صرع ممکن است باعث ایجاد نرمی استخوان شوند.

 * بیماریهای لوزالمعده می تواند باعث این بیماری شود.

 * بعضی اعمال جراحی ممکن است باعث اختلال در جذب کلسیم و نهایتاً منجر به نرمی استخوان شوند.

برای پیشگیری از نرمی استخوان یا «استئومالاسی» چه باید کرد؟

1ـ برای پیشگیری از نرمی استخوان باید از یک رژیم مناسب غذایی حاوی شیر و فرآورده های آن برخوردار باشیم و از رژیم غذایی و سبزیجاتی استفاده کنیم که سرشار از کلسیم و ویتامین  Dباشند. رژیم غذایی باید حاوی 4 تا 20 گرم کلسیم در روز باشد.

2ـ تجویز کلسیم و ویتامین  Dدر مراحل اولیه بیماری بسیار اثربخش است و در مراحل بعد تأثیر کمتر است.

3ـ معمولاً روزانه بین 5000 - 2000 واحد از ویتامین D برای درمان بیماری نرمی استخوان کافی است که باید همزمان با تجویز کلسیم صورت بگیرد.

4ـ ورزش همراه با رژیم حاوی کلسیم و ویتامین D در برطرف نمودن عوارض استخوانی بیماری بسیار مفید و اثربخش است.

5ـ مراجعه به موقع به پزشک و تشخیص به موقع از پیشرفت بیماری و زمین گیر شدن بیمار پیشگیری می کند.