عفونت های ادراری یکی از شایع ترین عفونت های دوران کودکی است که می تواند به کلیه ها آسیب برساند. 

عفونت های ادراري بيماري است كه در اثر وارد شدن ميكروب به مجاري ادرار ايجاد مي‌شود. معمولا علت اصلي عفونت ادراري، عامل باكتريايي موجود در دستگاه گوارش است كه در كودكان بيشتر ديده مي‌شود و به طور افزايشي عموما مثانه را درگير مي‌كند.

مهمترين علت اين عفونت مي‌تواند رفلاكس يا برگشت ادرار از مثانه به كليه‌ها باشد كه معمولا در 30 تا 50 درصد دختر بچه‌ها ديده مي‌شود كه باعث عفونت ادراري آنها مي‌شود. والدين در صورت وجود رفلاكس در كودكان بايد به آن توجه و به پزشك متخصص مراجعه كنند.

به عنوان مثال در كودكاني كه ادرار خود را نگه مي‌دارند و دير به دستشويي مي‌روند، كودكاني كه نمي‌توانند ادرار خود را نگه دارند و يا دچار يبوست مي‌شوند، مي‌تواند عوامل زمينه‌ساز عفونت‌هاي ادراري باشد كه ممكن است بعد از مثانه، كليه‌ها را هم درگير كرده و به آنها آسيب برساند.

عفونت‌هاي ادراري در دختران بيشتر از پسرها ديده مي‌شود؛ زيرا مجراي ادراري در دختران كوتاه‌تر بوده و احتمال انتقال عفونت به مثانه بيشتر است.

علائم عفونت‌هاي ادراري در كودكان به سن آنها بستگي دارد. در سنين بالاتر علائم مشخص‌تر بوده و سوزش ادرار، تكرار ادرار، بوي بد ادرار، تب و درد پهلوها از علائم بارز آن به شمار مي‌رود.

در شيرخواران و كودكان كم سن تشخيص دشوارتر است. در اين گروه سني ممكن است عفونت ادراري با تب، بي قراري، كم شدن وزن آنها، اسهال و استفراغ و يا زردي در دوران نوزادي همراه باشد كه در صورت بروز اين علائم، والدين بايد كودكان خود را نزد پزشك ببرند.

نوع و طول درمان را پزشك بر اساس تشخيص نوع عفونت ادراري مشخص مي‌كند و والدين بايد رنگ و بوي ادرار كودك خود را بررسي كنند. در صورت وجود درد در پشت و كمر از كيسه آب گرم استفاده كرده و بعد از هر بار ادرار، كودك خود را بشويند.

ممكن است بعد از درمان، عفونت ادراري دوباره ظاهر شود، بعد از درمان به احتمال 25 تا 40 درصد به مدت 2 الي 3 هفته بعد از برطرف شدن عفونت، ممكن است مجددا ظاهر شود. به همين دليل، كشت‌ ادرار جهت پيشگيري 1 تا 2 هفته پس از پايان درمان انجام تا رفع عفونت از ادرار تاييد شود و نيز مصرف آنتي بيوتيك‌ها تا زمان درمان قطعي و بررسي رفلاكس تجويز شود.

در50 درصد موارد عفونت ادراری در کودکان بدون علامت است و فقط با آزمایش قابل تشخیص است،بنابراین والدین در انجام این آزمایشات سهل انگاری نکنند.

اقدامات مهم براي كودك مبتلا

يكي از اقدامات مهمي كه براي كودك مبتلا به عفونت ادراري انجام مي‌شود، سونوگرافي كليه است كه در آن انسداد، برگشت ادراري و اختلالات ساختاري مثانه و كليه مشخص خواهد شد. در اكثر كودكان مبتلا به عفونت ادراري عكسبرداري از مثانه نيز لازم مي‌شود. علاوه بر اين اقدامات در برخي موارد اسكن كليه هم لازم بوده و بايد انجام شود.

 درمان عفونت ادراري

بر اساس اين‌كه عفونت ادراري مثانه يا كليه را درگير كرده باشد، درمان با آنتي‌بيوتيك خوراكي يا تزريقي به مدت 7 تا 14 روز توصيه مي‌شود. البته با درمان آنتي‌بيوتيكي مناسب، تب و ساير علائم بعد از 2 يا 3 روز بهبود واضح مي‌يابد.

پيشگيري از عفونت ادراري

همواره پيشگيري بهتر از درمان است. بنابراين بايد از بروز عفونت ادراري هم پيشگيري كنيم.مصرف زياد آب و تخليه مثانه هر دو تا حداكثر هر 3 ساعت يك بار، درمان يبوست، شستشوي دستگاه تناسلي از جلو به عقب، استفاده از لباس‌هاي زير نخي و گشاد و شستشو و تعويض مكرر آنها، عدم نشستن در وان يا لگن، درمان كرمك در صورت وجود، ختنه و استفاده از آنتي‌بيوتيك مناسب در آنهايي كه برگشت ادراري يا انسداد يا مثانه عصبي دارند مي‌تواند به پيشگيري از عفونت ادراري كمك كند.

تمشك كوهي از جمله ميوه‌هايي است كه براي پيشگيري از عفونت ادراري توصيه مي‌شود. همچنين استفاده از پروبيوتيك‌ها كه به صورت پودر يا قرص، يا ماست و دوغ حاوي پروبيوتيك و فرآورده‌هاي لبني نيز وجود دارد توصيه مي‌شود.

60 تا 80 درصد دختراني كه به عفونت ادراري مبتلا مي‌شوند، طي 18 ماه پس از آن مجددا مبتلا خواهند شد. در صورت عودهاي مكرر عفونت كليه و عدم درمان به موقع، احتمال ايجاد فشارخون و نارسايي كليه وجود دارد. در حالي كه درمان به موقع و سريع عفونت ادراري از بروز اين عواقب تا حد زيادي پيشگيري خواهد كرد.