پدر و مادر چه نقشی دارند؟

مثـل بسـياري از جـنبه‌هاي مختلـف رشد كودك، تكلـم هم جزئـي از رشد اسـت كه هـم به ژنتيك كـودك و هم به محيط اطراف او بستگي دارد، بنابراين ميزان تحريكي كه از محيط اطراف به كودك مي‌رسد نقـش بسيار مهمي در شروع تكلـم در كودك بازي مي‌كند. علاوه بر اين، وقتي كه مشكلات شنوايـي، زبان و تكلـم، يا مشكلات تكاملي در كودك وجود دارد، مداخـلات سـريع درمانـي، نقـش موثـري در بهبـود كـودك و رشـد تـوانايـي‌هـاي او خواهـد داشـت و اينجاسـت كه نقـش پدرومادر پررنگ‌تر مي‌شـود. والدين به محض اينـكه متوجه اختلالي در كودك مي‌شـوند و يا حتي به آن شك دارند، بايد با پزشـك مشـورت كنند تا تشـخيص مشكـلات كـودك و به دنبال آن درمـان به تاخير نيفتد. علاوه بر اين وقت گذاشتن براي كودك بسيار مهم است. سعي كنيد با كودك خود ارتباط برقرار كنيد و حتي در زمان نوزادي كه كودك متوجه صحبت شما نمي‌شود، با او حرف بزنيد و برايش آواز بخوانيد و ... با اين كار محرك‌هاي محيط را براي كودك افزايش دهيد و روند تكامل زبان را در او سرعت مي‌بخشيد. در حدود سنين 6 ماهگي مي‌توانيد كتاب خواندن را براي كودك آغاز كنيد.
البتـه لازم نيسـت كه از همـان ابتـدا، يك كـتاب را به طور كامـل براي او بخـوانيد، بايد به حوصله كـودك هم توجه كنيد. از كتاب‌هـاي سـاده با نوشته‌هـاي كم و عكس‌هـاي جذاب و آشنا اسـتفاده كـنيد و با بزرگـتر شدن كـودك از او بخواهيد كه اشـياء آشـنا را در كتـاب به شما نشـان بدهـد: مثلا بگـوييد <توپ كو؟> يا <جوجو كو؟> بچـه‌هـاي كوچـك گاهـي حتـي داسـتان‌ها و شعـرهاي مـورد علاقـه‌شـان را حفظ مي‌كـنند و وقتـي كه كمـي بزرگ‌تـر شـدند، آنهـا را براي شـما تعريـف مي‌كنند و مي‌خوانند.

قبل از 12 ماهگي
براي بچه‌هـاي اين سـن، مهم‌تريـن مسئله‌اي كه بايـد مورد توجه قرار گيرد، استفاده از صدا براي برقراري ارتباط با محيط اطـراف است. صـدا درآوردن و آغوآغو كردن، شــروع اين ماجـراسـت. هرچـه بچـه بزرگتـر مي‌شـود يعنـي درحدود سن 9 ماهگي، شروع به اداي اصـوات تكراري مي‌كند و مي‌تواند كلماتي مثل <ماما> را ادا كند. البته ممكن است در اين سن متوجه معني كلمه نشود. در اين سن كودك بايد نسـبت به صـدا، عكس‌العمل نشـان دهد. بچه‌هايي كه با دقت و توجه اطـرافشان را نگـاه مي‌كنند ولي نسـبت به صدا عكس‌العمـل نشان نمـي‌دهند، بايد از نظر مشـكلات شنوايـي بررسـي شوند.
12 تا 15ماهگي
در صداهـايي كه بچه‌هــاي اين سـنين توليـد مـي‌كنند، اصوات مختلفي شنيده مي‌شود و علاوه بر آن، كودك بايد بتواند، حداقل 1 يا 2 كلمه را به طور صحيـح ادا كند(البته به جـز ماما و دد.) در اغـلب مـوارد بچـه اداي <اسـم اشـياء> را زودتـر ياد مـي‌گـيرد مثل توپ. در اين سن كـودك بايد صحبت اطرافيان را متوجه شود و دستورهاي يك مرحله‌اي مثل <عروسك را به من بده>، <بنشين>، .<بيا> و...را اجرا كند.
18 تا 24ماهگي
در سن 18 ماهگي، كودك بايـد دامنه لغاتي در حد 20 لغت و در سـن 2 سالگي در حد 50 لغت داشـته باشد. پيشـرفت تكلـم كودك در 2 سـالگـي، با اداي جمـلات 2-3 كلـمـه‌اي اسـت. در اين سـن كودك به راحتي جمله مي‌سازد و مفاهيم و خواستـه‌هاي خود را با جمـلات تركيبـي بيان مي‌كنـد، به طـوري‌كه افراد غريبـه كه با حـرف زدن كـودك آشنايي ندارند، حـداقل نصف حـرف‌هاي كـودك را متوجه مي‌‌شوند (اطرافيان نزديك ممكن است اكثر حرف‌هاي كودك را بفهمند) علاوه بر اين در اين سن، كودك قادر است دستورات 2 مرحله‌اي را هم اجرا كند مثل <عروسكت را زمين بگذار و توپ را بردار>!
2 تا 3سالگي
در اين سـن دامنه لغات كودكي بسيار افزايش مي‌يابد و از حد شمردن مي‌گذرد، كودك مي‌تواند به راحتي، چند كلمه را با هـم تـركيب كند و جملـه بسـازد. افراد غريبه مـي‌توانند در حدود سـه‌چهارم صـحبت‌هاي كودك را متوجه شوند. در اين سن قدرت فهم و درك مطلب كودك هم افزايش قابل توجهي پيدا مي‌كند و به طور مثال كودك به راحتي مفهوم دو جمله <توپ را روي ميز بگـذار> و يا <توپ را زير تخـت بگذار> را مي‌فـهمد. در ايـن سـن، كم‌كم شـناخت رنگ‌ها آغاز مي‌شود و كودك مفاهيم بزرگ و كوچك را هم ياد مي‌گيرد و فرق توپ بزرگ و كوچك را مي‌فهمد.